सावधान! कारखान्यांनी कचरा पाण्यात सोडल्यास खैर नाही

लोकायुक्तांचे कडक निर्देश; कचरा विल्हेवाटीचे नियम लागू

मुंबई : साखर कारखान्यांमधून बाहेर पडणारा रासायनिक कचरा (केमिकल वेस्ट) शेतजमीन किंवा पाण्याच्या स्त्रोतांमध्ये सोडता कामा नये, असे स्पष्ट निर्देश लोकायुक्त विद्याधर कानडे यांनी दिले आहेत. रासायनिक कारखान्यांप्रमाणेच साखर कारखान्यांनाही कचरा विल्हेवाटीचे नियम लागू असतील, असेही त्यांनी बजावले आहे.

लोकायुक्तांचे महत्त्वाचे आदेश
• नियम कडक: केमिकल कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्याचे सर्व नियम साखर कारखान्यांना बंधनकारक असतील.
• नुकसानभरपाईची जबाबदारी: कचऱ्यामुळे शेतीचे किंवा पर्यावरणाचे नुकसान झाल्यास त्याची भरपाई संबंधित कारखान्यालाच द्यावी लागेल.
• प्राधिकरणाची स्थापना: बाधितांना नुकसानभरपाई देण्यासाठी स्वतंत्र प्राधिकरणाची स्थापना करण्याचे आदेश औद्योगिक खात्याच्या प्रधान सचिवांना दिले आहेत.
• वस्तुस्थिती अहवाल: महाराष्ट्रातील साखर कारखान्यांच्या सध्याच्या स्थितीचा सविस्तर अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

नेमके प्रकरण काय?
सोलापूरमधील एका साखर कारखान्याने रासायनिक सांडपाणी नियमांचे उल्लंघन करून उघड्यावर सोडले होते. यामुळे परिसरातील शेतजमीन नापीक झाल्याची तक्रार लोकायुक्तांकडे करण्यात आली होती. प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या तपासात जमिनीचे नुकसान झाल्याचे सिद्ध झाले असून, संबंधित कारखान्याला ७ लाख रुपयांची दंड भरपाई देण्याचे आदेश दिले आहेत.

कारखान्याला दणका
जोपर्यंत कारखाना कचरा व्यवस्थापनाचे योग्य नियम पाळत नाही आणि आवश्यक उपाययोजना करत नाही, तोपर्यंत कारखाना बंद ठेवण्याचे आदेश लोकायुक्तांनी दिले आहेत. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी १६ फेब्रुवारी २०२६ रोजी होणार आहे.