SEIC 2026 : इथेनॉल क्षेत्रासाठी ऊस-मका दोन्ही महत्त्वाचे : तज्ज्ञांचे मत

मुंबई : भारतातील इथेनॉल मिश्रण कार्यक्रमाचा विस्तार आणि जैवऊर्जा क्षेत्रातील विविधीकरणाच्या पार्श्वभूमीवर शुगर इथेनॉल बायोएनर्जी इंडिया कॉन्फरन्स (SEIC) 2026 मधील “द फीडस्टॉक फिक्स” या परिसंवादात तज्ज्ञांनी महत्त्वपूर्ण मुद्दे मांडले.

🔹 ऊस आणि मका दोन्ही महत्त्वाचे
उत्तम शुगर मिल्स लिमिटेडचे कार्यकारी संचालक एस. एल. शर्मा यांनी इथेनॉल निर्मितीत मक्याला वाढते प्राधान्य दिले जात असल्याबाबत चिंता व्यक्त केली. त्यांनी सांगितले की, ऊस आणि मका दोन्ही पिके आवश्यक असून उत्पादकता वाढविण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.

🔹 विविध फीडस्टॉकमुळे ऊर्जा सुरक्षा
‘केअरएज’चे संचालक सब्यसाची मजूमदार यांनी भारताची खरी ताकद विविध फीडस्टॉकमध्ये असल्याचे सांगितले. त्यांनी सर्व ऊर्जा स्रोतांचा समान विकास आणि तंत्रज्ञानाचा वापर दीर्घकालीन शाश्वततेसाठी आवश्यक असल्याचे अधोरेखित केले.

🔹 AI ची वाढती भूमिका
फाइंडेबिलिटी सायन्सेसचे उपाध्यक्ष डॉ. मंदार कुलकर्णी यांनी कृषी व औद्योगिक व्यवस्थापनात कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) वापरावर भर दिला. त्यांनी सांगितले की, AI हे मानवी कौशल्याला पूरक साधन असून सिंचन व्यवस्थापन, कार्यक्षमता वाढ आणि जलसंवर्धनासाठी उपयुक्त ठरते.

🔹 कमी संसाधनांत अधिक उत्पादन
ICAR–भारतीय मका संशोधन संस्थेचे वरिष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. शंकर लाल जाट यांनी यांत्रिक पेरणी, तण व्यवस्थापन आणि जलसंवर्धनावर भर देत “कमी संसाधनांत अधिक उत्पादन” हा संदेश दिला. अन्न विरुद्ध इंधन वादावर त्यांनी स्वतंत्र धोरणांची गरज अधोरेखित केली.

👉 या चर्चेतून स्पष्ट झाले की भारतातील इथेनॉल क्षेत्राचा विकास एका फीडस्टॉकवर अवलंबून नसून विविध फीडस्टॉक, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि संसाधनांचा कार्यक्षम वापर यांवर आधारित असेल. ही रणनीती शेतकऱ्यांचे उत्पन्न, ऊर्जा सुरक्षा आणि शाश्वत विकास यामध्ये संतुलन राखण्यास मदत करेल.