जलसंवर्धनावर आधारित ऊसशेतीतून शाश्वत ऊर्जा क्रांती : नितीन गडकरी

मुंबई : येथे आयोजित शुगर इथेनॉल बायोएनर्जी इंडिया कॉन्फरन्स 2026 मध्ये केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी भारताच्या ऊर्जा धोरणाबाबत महत्त्वपूर्ण विचार मांडले. त्यांनी सांगितले की ऊसशेतीत जलसंवर्धन आणि सिंचन कार्यक्षमता वाढविणे ही साखर व इथेनॉल उद्योगाच्या टिकावासाठी अत्यावश्यक बाब आहे.

🔹 जलसंवर्धनाला प्राधान्य
ऊस हे पाणीखाऊ पीक असल्याने पाण्याचा वापर नियोजनबद्ध पद्धतीने करणे गरजेचे आहे. गडकरी यांनी “वॉटर ग्रिड” संकल्पनेचा विचार करण्याची सूचना केली आणि पाण्याचा वापर बँकेतील ठेवीप्रमाणे जपून करावा, असे आवाहन केले.

🔹 इथेनॉल व पर्यायी ऊर्जा
भारत वाहतूक क्षेत्रात फ्लेक्स-फ्यूल तंत्रज्ञान प्रोत्साहन देत असून इथेनॉल मिश्रित इंधनाचा वापर वाढविण्यास सरकार कटिबद्ध आहे. जीवाश्म इंधनावर अवलंबित्व कमी करून कार्बन उत्सर्जन घटविणे ही मोठी गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

🔹 शेतकऱ्यांना ऊर्जा उत्पादक बनविण्याचा संकल्प
कृषी क्षेत्र अन्नधान्यापुरते मर्यादित न राहता इंधन, औद्योगिक कच्चा माल आणि स्वच्छ ऊर्जेचे केंद्र बनावे, असे गडकरी म्हणाले. आयसोब्युटेनॉलसारख्या नव्या संशोधनामुळे डिझेलला पर्याय निर्माण होऊ शकतो.

🔹 कृषी अवशेषांपासून ऊर्जा
देशभरात कृषी कचऱ्यावर आधारित 4,000 प्रकल्प उभारण्याची योजना आहे. साखर उद्योगातील उपउत्पादने ऊर्जा निर्मितीसाठी वापरल्यास अतिरिक्त उत्पन्नाचे स्रोत निर्माण होतील.

🔹 बायो-एव्हिएशन फ्यूल आणि बायो-बिटुमेन
भारत जागतिक स्तरावर शाश्वत एव्हिएशन फ्यूलचा पुरवठादार बनू शकतो. रस्ते बांधकामात बायो-बिटुमेनचा वापर आयात खर्च कमी करून शेतकऱ्यांना नवे उत्पन्न देईल.

🔹 हायड्रोजन आणि बायोगॅस
ग्रामीण भागात बायोगॅस आणि CBG प्रकल्प उभारण्याचे काम सुरू असून हायड्रोजन भविष्यातील इंधन ठरू शकते.

👉 गडकरी यांच्या मते, इथेनॉल, बायोफ्यूल, हायड्रोजन आणि शाश्वत तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्याने भारत प्रदूषण कमी करण्याबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि शेतकऱ्यांना आत्मनिर्भर बनवू शकतो.