साखर व जैवऊर्जा क्षेत्रासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर अनिवार्य : संगीत सिंगला

मुंबई : भारत सरकारच्या संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटनेच्या (डीआरडीओ) एकात्मिक वित्तीय सल्लागार संगीत सिंगला यांनी साखर व जैवऊर्जा क्षेत्राच्या भविष्यासंदर्भात महत्त्वपूर्ण विचार मांडले. त्यांनी सांगितले की, या क्षेत्राच्या शाश्वत विकासासाठी कृषीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अधिक वापर आणि साखर कारखाने व शेतकरी यांच्यातील सहकार्य अधिक मजबूत असणे अत्यावश्यक आहे. ते शुगर इथेनॉल बायोएनर्जी इंडिया कॉन्फरन्स (SEIC) २०२६ मध्ये आयोजित विशेष चर्चासत्रात बोलत होते. या सत्राचे सूत्रसंचालन केपीएमजीचे भागीदार निखिल मोगे यांनी केले.

चर्चेदरम्यान सिंगला यांनी “अन्न विरुद्ध इंधन” हा वाद निरर्थक असल्याचे स्पष्ट केले. भारतात अन्नधान्याची पुरेशी उपलब्धता असल्याने अन्नसुरक्षा आणि जैवइंधन विकास हे दोन्ही एकत्रितपणे साध्य होऊ शकतात, असे त्यांनी नमूद केले.

कृषी क्षेत्रातील डिजिटल परिवर्तनावर भर देताना त्यांनी ऊस शेतीत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्याची गरज अधोरेखित केली. यामुळे उत्पादनक्षमता वाढण्याबरोबरच कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होईल. काही साखर कारखान्यांनी तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू केला असला तरी या क्षेत्रात अजून मोठ्या प्रमाणावर सुधारणा करण्याची संधी असल्याचे त्यांनी सांगितले.

सरकारने तंत्रज्ञानाचा व्यापक स्वीकार केला असून आता साखर उद्योगानेही त्याच दिशेने पुढे जाणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी आवाहन केले. शेतपातळीवरील उत्पादन वाढवणे आणि अकार्यक्षमता कमी करणे हे दीर्घकालीन प्रगतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

साखर उद्योग हा उद्योग आणि शेतकरी यांच्यातील सहकार्याचे उत्तम उदाहरण असल्याचे सांगत त्यांनी हे सहकार्य अधिक बळकट करण्याची गरज व्यक्त केली. शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधित्व आणि सहभाग याला विशेष महत्त्व असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

याशिवाय, शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीच्या संदर्भात बोलताना त्यांनी वाढत्या शेती खर्चामुळे निर्माण होणाऱ्या अडचणींकडे लक्ष वेधले. शेतकरी आणि उद्योग यांनी एकत्रितपणे प्रयत्न केल्यास या समस्या सोडवता येतील आणि संपूर्ण क्षेत्राला त्याचा फायदा होईल, असे त्यांनी सांगितले.

या चर्चेतून स्पष्ट झाले की, तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर, उद्योग-शेतकरी सहकार्य आणि शेतकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग यामुळे साखर आणि जैवऊर्जा क्षेत्र अधिक सक्षम, स्पर्धात्मक आणि शाश्वत बनू शकते