ब्राझीलने सुरू केला जगातील पहिला ‘इथेनॉलवर चालणारा वीज प्रकल्प’

ब्राझिलिया: ऊसाच्या रसापासून बनणाऱ्या इथेनॉलचा वापर आतापर्यंत फक्त गाड्या चालवण्यासाठी केला जात होता. पण आता ब्राझीलने या क्षेत्रात एक मोठी जागतिक क्रांती केली आहे. जगातील पहिले असे इंजिन लाँच करण्यात आले आहे, जे पूर्णपणे इथेनॉलवर चालून वीज (Grid Electricity) निर्माण करेल.

प्रकल्पाची वैशिष्ट्ये:

• भागीदारी: हा प्रकल्प ब्राझीलची ऊर्जा कंपनी ‘सुआपे एनर्जी’ (Suape Energia) आणि फिनलंडची तंत्रज्ञान कंपनी ‘वार्टसिला’ (Wärtsilä) यांनी मिळून विकसित केला आहे.
• ठिकाण: ब्राझीलमधील पेर्नॅम्बुको येथील ‘सुआपे २‘ (Suape II) पॉवर प्लांटमध्ये हे इंजिन बसवण्यात आले आहे.
• इंधन: यासाठी प्रामुख्याने ब्राझीलमध्ये उत्पादित होणाऱ्या ऊसापासून तयार केलेले इथेनॉल वापरले जाणार आहे.

हा प्रयोग का महत्त्वाचा आहे?

१. ऊर्जेचा नवा पर्याय: आतापर्यंत इथेनॉलचा वापर प्रामुख्याने वाहनांसाठी केला जात असे.. वीज निर्मितीच्या ग्रीडमध्ये त्याचा वापर करणे, हा एक नाविन्यपूर्ण प्रयोग असून यामुळे देशाची ऊर्जा सुरक्षा वाढण्यास मदत होईल.

२. अडचणीच्या वेळी उपयुक्त: सौर ऊर्जा किंवा पवन ऊर्जा यांसारखे स्रोत निसर्गावर अवलंबून असतात (वारा नसल्यास किंवा ढगाळ वातावरण असल्यास वीज निर्मिती थांबते) [११]. अशा वेळी हे इथेनॉल इंजिन त्वरित सुरू होऊन विजेची गरज भागवू शकते.

३. शेतकऱ्यांना फायदा: ब्राझील हा जगातील सर्वात मोठा ऊस उत्पादक देश आहे. या नवीन वापरामुळे ब्राझीलच्या सुमारे २० अब्ज डॉलर्सच्या इथेनॉल क्षेत्राला मोठी चालना मिळेल आणि शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ होईल.

राजकीय आणि जागतिक संदर्भ:

हा प्रयोग अशा वेळी समोर आला आहे जेव्हा अमेरिकेने ब्राझीलच्या इथेनॉलवर २५ टक्के आयात शुल्क (टॅक्स) लावण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. अमेरिकेने घातलेल्या या निर्बंधांमुळे ब्राझीलने आता आपले इथेनॉल निर्यात करण्याऐवजी स्वतःच्याच देशात वीज निर्मितीसाठी वापरण्यावर भर दिला आहे.

भविष्यातील परिणाम:

हा पायलट प्रकल्प पुढील काही वर्षे सातत्याने चालवला जाईल आणि त्याचा डेटा गोळा केला जाईल. जर हा प्रयोग यशस्वी झाला, तर जगभरातील देश जे प्रदूषण कमी करण्यासाठी आणि स्वच्छ ऊर्जेसाठी प्रयत्न करत आहेत, त्यांच्यासाठी हा एक उत्तम आदर्श ठरेल.

या क्रांतीमुळे ब्राझीलने पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे की, इथेनॉल हे केवळ वाहनांचे इंधन नसून ते संपूर्ण देशाचा वीज पुरवठा सांभाळण्यासाठी देखील सक्षम आहे.