वजनकाट्यांच्या अचानक तपासणीसाठी भरारी पथके

साखर आयुक्त डॉ. संजय कोलते यांच्या सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना सूचना

पुणे । शुगरटुडे
राज्यातील आगामी गाळप हंगाम च्या पार्श्वभूमीवर ऊस वजनकाट्यांमध्ये होणाऱ्या संभाव्य फेरफारांना आणि काटामारीला आळा घालण्यासाठी साखर आयुक्तालयाने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. साखर आयुक्त डॉ. संजय कोलते यांनी राज्यातील सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना पत्र पाठवून आपापल्या जिल्ह्यात तातडीने विशेष ‘भरारी पथके’ (Flying Squads) स्थापन करण्याचे आदेश दिले आहेत.

या वजनकाटे तपासणी मोहिमेची सविस्तर माहिती आणि भरारी पथकांची कार्यप्रणाली खालीलप्रमाणे असेल:

१. शेतकरी संघटनांच्या तक्रारींची दखल
गाळप हंगाम सुरू होताच साखर कारखान्यांकडून उसाच्या वजनात हेराफेरी करून शेतकऱ्यांची फसवणूक केली जाते, अशा तक्रारी शेतकरी संघटनांकडून सातत्याने केल्या जात आहेत. या तक्रारींची गंभीर दखल घेऊन, वजनकाट्यांची काटेकोर तपासणी करण्यासाठी जिल्हाधिकारी स्तरावरून थेट कारवाई करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

२. ‘भरारी पथकांचे’ स्वरूप आणि रचना
प्रत्येक जिल्ह्यातील कार्यरत साखर कारखान्यांच्या संख्येनुसार तालुका किंवा जिल्हा स्तरावर गरजेनुसार ही भरारी पथके स्थापन केली जातील. या पथकांमध्ये विविध शासकीय विभागांचे अधिकारी आणि घटकांचा समावेश असेल:

• महसूल विभाग आणि पोलीस विभाग.
• वैधमापन शास्त्र विभाग.
• माहिती तंत्रज्ञान (IT) तज्ज्ञ.
• प्रादेशिक सहसंचालक (साखर).
• शेतकरी संघटनांचे प्रतिनिधी.
  या सर्व पथकांना आवश्यक ती वाहने जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडून उपलब्ध करून दिली जाणार आहेत.

३. अचानक भेटी आणि कडक कार्यप्रणाली
वजनकाट्यांची पारदर्शकता तपासण्यासाठी या पथकांसाठी विशेष कार्यप्रणाली निश्चित करण्यात आली आहे:

• अचानक तपासणी: जिल्ह्यातील भरारी पथके कोणतीही पूर्वकल्पना न देता साखर कारखान्यांना अचानक भेटी देऊन वजनकाट्यांची तपासणी करतील.
• संपर्क क्रमांक प्रसिद्ध करणे: शेतकऱ्यांना तक्रार करणे सुलभ व्हावे यासाठी भरारी पथकातील सदस्यांची नावे आणि त्यांचे संपर्क क्रमांक कारखाने व शेतकरी यांच्यासाठी प्रसिद्ध केले जातील.
• वजन पावतीची पडताळणी: शेतकऱ्यांना दिल्या जाणाऱ्या उसाच्या वजनाची पावती योग्य प्रकारे दिली जाते की नाही, याची प्रत्यक्ष जागेवर खात्री केली जाईल.
• तक्रारींवर तात्काळ धाड: एखाद्या साखर कारखान्यामध्ये वजनाबाबत गैरप्रकार होत असल्याची तक्रार पोलीस किंवा प्रशासनाकडे प्राप्त झाल्यास, पथक तात्काळ त्या कारखान्याची तपासणी करून कायदेशीर कारवाई करेल.
• गुन्हेगारी कारवाई: तपासणीत कोणतीही बेकायदेशीर किंवा अनधिकृत बाब आढळल्यास संबंधित कारखान्यावर आणि दोषींवर कडक कायदेशीर कारवाई करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

४. काटामारी रोखण्यासाठी वजनकाटे होणार ‘सील’
ऊस वजनकाट्याच्या कॅलिब्रेशनमध्ये फेरफार करून वजन कमी दाखवले जाते, अशा प्रकारच्या तक्रारी येत आहेत. यावर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून, संबंधित वैधमापन अधिकाऱ्याने वजनकाट्याची तपासणी करतेवेळी शेतकरी संघटनांच्या प्रतिनिधींना सोबत घेणे बंधनकारक आहे. त्यांच्या उपस्थितीत ऊस वजनकाट्याचे कॅलिब्रेशन करून ते तात्काळ ‘सील’ केले जातील, जेणेकरून नंतर त्यात कोणताही फेरफार करता येणार नाही.

अहवाल सादर करण्याचे आदेश
या संपूर्ण तपासणी मोहिमेची काटेकोर अंमलबजावणी करून त्याचा सविस्तर अहवाल साखर आयुक्त कार्यालयास सादर करण्याचे निर्देश डॉ. संजय कोलते यांनी दिले आहेत. या पत्राची प्रत गृह विभाग (पोलीस अधीक्षक), वैधमापन शास्त्र विभागाचे नियंत्रक आणि सर्व प्रादेशिक सहसंचालकांना पुढील कार्यवाहीसाठी पाठवण्यात आली आहे.