पेट्रोलनंतर आता डिझेलमध्येही होणार बायोफ्युएलचे मिश्रण

टाटा मोटर्स पुढील तिमाहीपासून करणार ‘आयसोब्युटेनॉल’ची चाचणी

नवी दिल्ली: पेट्रोलमध्ये २० टक्के इथेनॉल मिश्रणाचे (E20) उद्दिष्ट यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यानंतर, भारत सरकार आता डिझेलच्या क्षेत्रात मोठी क्रांती करण्याच्या तयारीत आहे. पर्यावरणाचे रक्षण आणि कच्च्या तेलाची आयात कमी करण्यासाठी डिझेलमध्ये ‘आयसोब्युटेनॉल’ (Isobutanol) मिसळण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून, या वर्षाच्या अखेरीस त्याबाबतचा अधिकृत आदेश निघण्याची शक्यता आहे.

टाटा मोटर्सकडून चाचणीची घोषणा

भारतातील सर्वात मोठी व्यावसायिक वाहन उत्पादक कंपनी असलेल्या टाटा मोटर्सने या मोहिमेत आघाडी घेतली आहे. कंपनीचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि सीईओ गिरीश वाघ यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, टाटा मोटर्स पुढील तिमाहीपासून (जुलै-सप्टेंबर २०२६) २ टक्के आयसोब्युटेनॉल मिश्रित डिझेलसह पथदर्शी (pilot) चाचणी सुरू करणार आहे. या चाचणीसाठी टाटा मोटर्सने बीपीसीएल (BPCL) सोबत भागीदारी केली असून, ही कंपनी त्यांना मिश्रित इंधन पुरवणार आहे.

आयसोब्युटेनॉलचे फायदे आणि परिणाम:

प्रगत बायोफ्युएल: आयसोब्युटेनॉल हे एक प्रगत बायोफ्युएल अल्कोहोल आहे. याची सर्वात मोठी वैशिष्ट्य म्हणजे, इंजिनमध्ये कोणतेही मोठे बदल न करता हे डिझेलमध्ये सहज मिसळता येते.
प्रदूषणात घट: या मिश्रणामुळे वाहनांमधून होणारे उत्सर्जन कमी होऊन पर्यावरणाचे रक्षण होण्यास मदत होईल.
वाहन कामगिरी: आयसोब्युटेनॉलचे कॅलरीफिक मूल्य डिझेलच्या तुलनेत कमी असते, मात्र केवळ २ टक्के मिश्रणामुळे वाहनाच्या कार्यक्षमतेवर कोणताही लक्षणीय परिणाम होणार नाही, असा विश्वास गिरीश वाघ यांनी व्यक्त केला आहे.

ऊर्जा सुरक्षेसाठी महत्त्वाचे पाऊल

भारतात डिझेलचा वापर पेट्रोलच्या तुलनेत जवळपास दुप्पट आहे. आर्थिक वर्ष २०२४-२५ च्या आकडेवारीनुसार, भारताने सुमारे ९१.४ दशलक्ष टन डिझेलचा वापर केला असून, हे देशातील सर्वाधिक वापरले जाणारे पेट्रोलियम उत्पादन आहे. डिझेलमध्ये बायोफ्युएलचे अल्प प्रमाणातही मिश्रण केल्यास देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेवर मोठा आणि सकारात्मक परिणाम होईल.

व्यावसायिक वाहनांना मिळणार बळ

सध्या इलेक्ट्रिक आणि गॅसवर चालणाऱ्या वाहनांची संख्या वाढत असली तरी, मालवाहतूक करणारे अवजड ट्रक आणि लांब पल्ल्याच्या बसेस आजही मोठ्या प्रमाणावर डिझेलवरच अवलंबून आहेत. केंद्र सरकारच्या या निर्णयामुळे मालवाहतूक क्षेत्राचा ‘कार्बन फूटप्रिंट’ कमी होण्यास मदत होईल. रस्ते वाहतूक सचिव व्ही. उमाशंकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, डिझेल मिश्रणाबाबतची नियमावली या वर्षाच्या अखेरपर्यंत लागू केली जाऊ शकते.

जागतिक स्तरावर अमेरिका आणि इतर काही देशांत अशा प्रकारचे प्रयोग सुरू असले तरी, डिझेलमध्ये आयसोब्युटेनॉलचे मोठ्या प्रमाणावर व्यावसायिक मिश्रण करणारा भारत हा जगातील अग्रणी देश ठरू शकतो.